Prava nacionalnih manjina kao kolektivna ljudska prava i status manjina u pravu dejtonske BiH

Autori članka: 
Vesna B. Aćić
Godina izdavanja članka: 
2012
Broj u godini: 
1
Apstrak članka: 

Kolektivna ljudska prava su prava pripadnika određenih grupa i kolektiviteta, jezičkih ili vjerskih grupa, etničkih manjina i slično. Pravo na ravnopravnost je prirodno pravo svakog čovjeka, te stoga i pripadnici manjine ili grupe treba da imaju jednaka prava i jednake mogućnosti kao i pripadnici većine. Savremena država ima obavezu da osigura ostvarivanje etničkih, vjerskih i jezičkih obilježja grupe kroz pravo na obrazovanje, vjerske slobode, pravo upotrebe jezika, kulturna prava i drugo.
U međunarodnom pravu nema opšteprihvaćenog pojma nacionalnih manjina, ni saglasnosti da li se radi o individualnim pravima pripadnika nacionalnih manjina ili o kolektivnim pravima nacionalnih manjina kao posebnih grupa i kolektiviteta.
Po podacima iz popisa stanovništva 1991. godine u Bosni i Hercegovini postoji sedamnaest nacionalnih manjina. Legislativni okvir sadrži brojne odredbe o pravima nacionalnih manjina, posebno o zaštiti njihovog nacionalnog, kulturnog, vjerskog i jezičkog identiteta, uz različit raspon pojedinih prava. Pored kulturne i obrazovne dimenzije značajna je i politička dimenzija ovih prava. Zaštita manjina treba da podrazumjeva ne samo pravno regulisanje, već i faktičko poštivanje manjinskih prava, što je i jedan od zahtjeva u procesu pridruživanja Evropskoj uniji.