Ustavnopravni modeli odnosa između države i crkava i verskih zajednica u Evropi

Autori članka: 
Đurić Vladimir
Godina izdavanja članka: 
2011
Broj u godini: 
1
Apstrak članka: 

U evropskim zemljama nema jednoobraznog modela odnosa između države i crkava i verskih zajednica. Modeli odnosa između države i crkava i verskih zajednica postoje u vidu odvojenosti države i crkava i verskih zajednica, saradnje između države i crkava i verskih zajednica i postojanje državnih crkava, ili dominantnih religija. Iako postoje različiti modeli tog odnosa, i uprkos činjenici da su različiti sistemi odnosa između države i crkava i verskih zajednica duboko ukorenjeni u istorijsko nasleđe, oni ni u kom slučaju nisu statični. Nakon analize pojedinih sistema, može da se zaključi da uprkos razlikama između pojedinih sistema, čini se da postoji određena mera konvergenicije sistema odnosa između države i crkava i verskih zajednica. Bez obzira o kom modelu odnosa je reč, država, u različitim vidovima, finansijski pomaže crkve i verske zajednice, omogućava, u određenoj meri, aktivnosti crkava i verskih zajednica u državnim institucijama, reguliše i pomaže izgradnju bogomolja, prihvata i tretira religiju u javnoj sferi i vodi dijalog sa crkvama i verskim zajednicama. Takav razvoj je sasvim razumljiv jer je religija deo javne sfere, a crkve i verske zajednice su na kraju krajeva od ovog sveta i deluju u ovom svetu. Na konvergenciju različitih modela odnosa između države i crkava i verskih zajednica u Evropi utiču poimanje uloge države kao jemstvenika ljudskih prava koja je samim tim i dužna da obezbedi uslove za njihovo ostvarivanje u javnoj sferi, jednakost i zabrana diskriminacije, i načelno, nadnacionalne integracije. EU poštuje pravni status crkava i verskih zajednica koje one imaju po pravu država članica i održavaće otvoreni, transparentni i redovni dijalog sa crkvama i organizacijama čiji identitet uvažava prema nacionalnom pravu država članica. Za očekivati je da će proširivanje dijaloga dovesti i do saradnje i razvoja modela odnosa između EU/država članica i crkava i verskih zajednica koji će biti zasnovan na odvojenosti, ali i saradnji i državnoj pomoći.