Opstanak nacionalne manjine kao zajednice podrazumeva zaštitu ne samo fizičkog integriteta njenih članova, već i očuvanje i zaštitu njihovog nacionalnog identiteta. Određeni autori u savremenoj pravnoj i sociološkoj teoriji smatraju da je nacionalni identitet važan za opstanak i prosperitet države i naroda jer zajednička predstava građana o svojoj zemlji i njenim vrednostima njih međusobno povezuje u jedno telo. Pitanja određivanja nacionalnog identiteta, evropskog identiteta, kao i međusobne determinisanosti ove dve kategorije veoma su aktuelna u savremenim uslovima života i rada. Identitet, u načelu, predstavlja određeni kalup za socijalizaciju pojedinaca preko kojeg se stiče sposobnost komunikacije i interakcije u zajednici. Unutar određene moderne nacionalne zajednice postoji više oblika identiteta (etnički, jezični, kulturni, politički, državni, regionalni, verski itd.) koji zajedno mogu stvoriti jedinstvo nacionalnog identiteta. Pravo na zaštitu identiteta proizlazi iz člana 27 Međunarodnog pakta o građanskim i političkim pravima koji pripadnicima manjinama garantuje pravo na poseban kulturni život i ispoljavanje i upražnjavanje sopstvene vere ili služenje sopstvenim jezikom. Okvirna konvencija Saveta Evrope za zaštitu nacionalnih manjina odredbom iz člana 5, nalaže državama obavezu staranja o očuvanju neophodnih elemenata identiteta manjina: vere, jezika, tradicija i kulturnog nasleđa. Pravo manjina na identitet se, dakle, sastoji od svih onih posebnih prava koja su garantovana nacionalnim i etničkim manjinama. U Republici Srbiji, identitet nacionalnih manjina zaštićen je na prvom mestu odredbama Ustava Republike Srbije, kao najvišeg pravnog akta. Pored predstavljanja ovih odredbi, u radu će biti reči o građanskopravnim aspektima očuvanja identiteta nacionalnih manjina propisanim u Zakonu o zaštiti prava i sloboda nacionalnih manjina, kao i o krivičnopravnim aspektima zaštite identiteta nacionalnih manjina u situacijama kada dođe do povrede pojedinih prava koje ga čine.
Ključne reči: nacionalne manjine, identitet, građanskopravni aspekti, krivičnopravni aspekti, Republika SrbijaCivil Law and Criminal Law aspects of protection the identity of national minorities in the legislation of the Republic of Serbia.